آشنایی با انواع جنس دستگیره؛ کدام متریال واقعاً برای کابینت و کمد مناسب است؟
اگر بخواهیم خیلی مستقیم به نیت جستجوی کاربر پاسخ دهیم: جنس دستگیره کابینت و کمد، بیشترین تأثیر را بر دوام، حس لمس، هماهنگی با طراحی و حتی میزان خرابی در طول زمان دارد و انتخاب اشتباه آن میتواند باعث تعویض زودهنگام یا نارضایتی کامل از پروژه شود.
در پروژههای واقعی، بیش از ۶۰٪ مشکلات مربوط به دستگیرهها نه به طراحی، بلکه به انتخاب نادرست متریال برمیگردد؛ جایی که ظاهر فریبنده، جای منطق اجرایی را میگیرد.
این محتوا با نگاه «معمار زیرساخت اجرا» نوشته شده، نه فروشنده. هدف، کمک به تصمیم درست است؛ حتی اگر نتیجه آن نخریدن یک مدل خاص باشد.
دستگیره فلزی؛ انتخابی که فقط در شرایط درست ماندگار است
دستگیرههای فلزی زمانی انتخاب مناسبی هستند که نوع آلیاژ، پوشش سطح و محل استفاده بهدرستی با هم همخوانی داشته باشند.
در اجراهای حرفهای، فلز بهخاطر مقاومت مکانیکی، بیشترین سهم را در پروژههای پرتردد دارد؛ اما همه فلزها یکسان نیستند. آلومینیوم دایکست برای کابینتهای سبک و مدرن مناسب است، اما در کمدهای قدی با درب سنگین، بهمرور دچار لقی میشود. زاماک در دستگیره دو پیچ عملکرد پایدارتری دارد، ولی اگر آبکاری ضعیف باشد، خیلی زود مات یا پوسته میشود.
در یکی از پروژههای کلوزت یک واحد لوکس، استفاده از دستگیره فلزی براق بدون توجه به رطوبت محیط، باعث شد بعد از ۸ ماه، سطح کار دچار خوردگی نقطهای شود. همانجا تصمیم گرفتیم بخشی از دستگیرهها را با مدلهای مات صنعتی جایگزین کنیم؛ تصمیمی که شاید از نظر ظاهری سادهتر بود، اما از نظر نگهداری کاملاً منطقی. تجربه نشان داده وقتی فلز درست انتخاب شود، هم برای دستگیره کابینتی و هم دستگیره کلوزت، یکی از امنترین گزینههاست؛ بهخصوص در طراحیهای مدرن که برندهایی مثل «نوین کاران» روی کیفیت آلیاژ و پوشش تمرکز کردهاند.
دستگیره چوبی؛ زیبا، اما فقط برای کاربریهای خاص
دستگیرههای چوبی بیشتر از آنکه انتخابی اجرایی باشند، انتخابی احساسی و طراحیمحور هستند.
در پروژههایی با سبک روستیک، اسکاندیناوی یا مینیمال گرم، چوب میتواند حس لمس بسیار خوبی ایجاد کند؛ اما از دید اجرا، چوب متریالی زنده است. تغییر رطوبت، گرما و حتی نوع پیچ مصرفی، روی عمر آن تأثیر مستقیم دارد.
در یک پروژه بازسازی آشپزخانه، کارفرما اصرار به استفاده از دستگیره چوب طبیعی داشت. نتیجه؟ بعد از یک تابستان، چند دستگیره ترکهای مویی برداشتند و پیچها لق شدند. اینجا بود که مجبور شدیم به سراغ ترکیب چوب و مغزی فلزی برویم. اگر دستگیره چوبی انتخاب میشود، باید برای کابینتهای کممصرف یا کمدهای دکوراتیو باشد، نه یونیتهای پرتردد. در غیر این صورت، هزینه نگهداری از خود محصول بیشتر میشود.
نکته مهمی که اغلب نادیده گرفته میشود این است که چوب، برای دستگیره دو پیچ عملکرد ضعیفتری نسبت به فلز دارد، مگر اینکه تقویت داخلی انجام شده باشد؛ موضوعی که فقط تولیدکنندههای حرفهای به آن توجه میکنند.
دستگیره شیشهای و کریستالی؛ زیبا برای ویترین، پرریسک برای استفاده روزمره
دستگیرههای شیشهای یا کریستالی بیشتر مناسب فضاهای نمایشی هستند تا کاربری روزانه.
در ویترینها، کمدهای دکوراتیو یا کابینتهای کممصرف، این جنس میتواند جلوهای خاص ایجاد کند؛ اما در پروژههای مسکونی پرتردد، ریسک شکستگی، لبپریدگی و حتی خطر آسیب به دست وجود دارد.
در یکی از پروژههای کلوزت بانوان، استفاده از دستگیره کریستالی باعث ایجاد خط و خش روی سطح دربها شد؛ نه بهخاطر خود شیشه، بلکه بهدلیل تماس مداوم با زیورآلات. اینجاست که نگاه اجرایی میگوید: زیبایی نباید هزینه پنهان ایجاد کند. اگر چنین متریالی انتخاب میشود، باید کاربری، ارتفاع نصب و نوع استفاده کاملاً کنترلشده باشد.
دستگیره چرمی و پارچهای؛ انتخاب خاص با محدودیتهای جدی
دستگیرههای چرمی یا پارچهای بیشتر بیانیه طراحی هستند تا راهحل دائمی.
در فضاهای مدرن خاص، این مدلها حس لمس متفاوتی ایجاد میکنند، اما از نظر دوام، حساس به رطوبت، آلودگی و تغییر رنگ هستند. در پروژهای که بهعنوان مدیر اجرا حضور داشتم، دستگیره چرمی در کمتر از یک سال نیاز به تعویض پیدا کرد؛ نه بهخاطر کیفیت پایین، بلکه بهخاطر انتخاب اشتباه برای آشپزخانه پرتردد.
این جنسها بیشتر برای کمدهای خاص، یا پروژههایی با کاربری محدود توصیه میشوند. اگر هدف، آرامش در نگهداری است، فلز یا ترکیب فلز و چرم گزینه منطقیتری خواهد بود؛ همان مسیری که برندهایی مثل نوین کاران در طراحی محصولات دستگیره مدرن و کلوزت دنبال میکنند.
جمعبندی اجرایی؛ چه زمانی «نخریدن» تصمیم درست است؟
اگر متریال دستگیره با کاربری فضا، وزن درب و میزان استفاده هماهنگ نباشد، حتی زیباترین مدل هم اشتباه است.
تجربه پروژههای واقعی نشان میدهد فلز با کیفیت، امنترین انتخاب برای اکثر کابینتها و کلوزتهاست؛ چوب فقط در شرایط کنترلشده، شیشه برای فضاهای نمایشی و چرم برای طراحیهای خاص. نگاه حرفهای یعنی انتخاب متریال نه بر اساس ترند، بلکه بر اساس منطق اجرا.
اگر بهدنبال راهحل هستید، نه صرفاً محصول، بررسی رویکرد تولیدکنندههایی که طراحی، آلیاژ، نصب و تجربه کاربری را همزمان میبینند، مسیر تصمیم را کوتاهتر میکند. دقیقاً به همین دلیل است که بسیاری از طراحان و مجریان، پیش از نهاییکردن انتخاب، سراغ نمونهکارها و تجربه برندهایی مثل نوین کاران میروند؛ نه برای خرید سریع، بلکه برای تصمیم درست.
